Latin: E

Roman recipes Apicius, De re coquinaria, books 1, 4, 5 and 7, in the edition of C. Giarratano and F. Vollmer (Leipzig, 1922) · Compiled about 300–500 from older recipes; the surviving manuscripts were copied in the 800s

• 4.2.35Patina de piris: pira elixa et purgata e medio teres cum pipere, cumino, melle, passo, …out of

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 15.6excedunt ecce in pace tutae cum gloria sua uirgines uenientes …look

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 13… vestibus (ut conventum erat) involveramus; cum ecce screatus exoritur blæsæ et obtusæ vocis; et …behold

The Plague in the Bishop of Rochester’s Household William Dene (attributed), History of the Church of Rochester, printed in Henry Wharton’s Anglia Sacra (1691) · soon after the events of 1348–1349

• 8… vixit, sed die Ascensionis Domini obiit, & in Ecclesiâ Cant. est occultè sepultus, electus non …church

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 14.13… habitis ad lunam dimensionibus constitutum edicto palam posito publicauit, et huc usque stare …by an edict

The Plague in the Bishop of Rochester’s Household William Dene (attributed), History of the Church of Rochester, printed in Henry Wharton’s Anglia Sacra (1691) · soon after the events of 1348–1349

• 1Anno xxiii. regni Regis Edwardi III. obiit Johannes de Stratford Archiepiscopus …Edward
• 14Anno xxiv. regni Regis Edwardi III. per totum illum annum Episcopus Roffensis …Edward

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 35… ipsa communia Phænomena, diversissimos habent effectus hinc et inde: adeò ut rectiùs fortassè …effects

How to run a farm Cato the Elder, On Farming (mid-second century BCE), in the edition of Georg Goetz after Heinrich Keil (Leipzig, 1922) · mid-second century BCE, late in Cato’s life

• 2.3… purgari, frumentum transferri, stercus foras efferri, stercilinum fieri, semen purgari, funes …to be carried

How to run a farm Cato the Elder, On Farming (mid-second century BCE), in the edition of Georg Goetz after Heinrich Keil (Leipzig, 1922) · mid-second century BCE, late in Cato’s life

• 2.2… malas fuisse, servos aufugisse, opus publicum effecisse, ubi eas aliasque causas multas dixit, ad …to have done

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 14.6… quinque dies, quibus sol lustrat zodiacum, efficerent, et ne quadrans deesset, statuit, ut quarto …would make

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 15… redditur nostra profectio. Tàm præceps occasio efficit, ut paucos ex humana gente, nec alios, nisi …brings about

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 8… occasione ego patria semibarbarus, conditione egentissimus, in divinissimæ scientiæ cognitionem veni: quæ …most needy

How to run a farm Cato the Elder, On Farming (mid-second century BCE), in the edition of Georg Goetz after Heinrich Keil (Leipzig, 1922) · mid-second century BCE, late in Cato’s life

• 1.6… non multum. praedium quod primum siet, si me rogabis, sic dicam: de omnibus agris optimoque …me

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 13.2datus est mihi, inquit, stimulus carnis meae, angelus satanae …to me
• 13.2… stimulus carnis meae, angelus satanae qui me colafizet ut non extollar.me
• 13.3propter quod ter Dominum rogaui ut discederet a me, et dixit mihi: sufficit tibi gratia mea.me
• 13.3… Dominum rogaui ut discederet a me, et dixit mihi: sufficit tibi gratia mea.to me
• 17.1Sed fortasse aliquis opponat et dicat: ‘hoc me ergo in praesenti mortalitate contristat quod …me
• 17.1… fueram et ad tolerantiam passionis toto me corde et plena uirtute deuoueram martyrio meo …myself

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 1… referrent, ex historia Bohemica petita; ego publica vulgi curiositate excitus, ad Bohemica …I
• 1… lecto compositus, altius obdormiscerem: atque mihi per somnum visus sum librum ex Nundinis allatum …to me
• 2Mihi Duracoto nomen est, patria Islandia, quam …to me
• 2… erat Fiolxhildis, quæ nuper mortua, scribendi mihi peperit licentiam, cujus rei cupiditate pridem …for me
• 2… annorum senem, decessisse perhibebat, me tertium ætatis annum agente, cùm ille …I
• 3Primis pueritiæ annis mater me manu trahens, interdumque humeris sublevans, …me
• 4… hoc lucello fraudassem: mater irâ succensa, me loco sacculi Nauclero proprium addixit, ut ipsa …me
• 4… Brahe Dano; qui in Insula Wena habitabat, ego verò vehementer ægrotarem ex jactatione et auræ …I
• 4… aunorum adolescens; navi ad littus appulsa me apud piscatorem insulanum exposuit cum literis; …me
• 5… traditis Braheus valdè exhilaratus, cepit ex me multa quærere; quæ ego linguæ imperitus non …me
• 5… exhilaratus, cepit ex me multa quærere; quæ ego linguæ imperitus non intellexi, paucis verbis …I
• 5… dedit Studiosis, quos magno numero alebat, uti mecum crebrò loquerentur, factumque liberalitate …with me
• 5… ut mediocriter Danicè loquerer. Nec minùs ego promptus in narrando, quàm illi erant in …I
• 6Denique reversus navis magister, meque repetens, repulsam tulit, valdè me gaudente.and me
• 6… meque repetens, repulsam tulit, valdè me gaudente.I
• 7Mirum in modum mihi arridebant Astronomica exercitia; quippè …on me
• 7… noctibus intendebant Lunæ sideribusque, quæ me res admonebat matris, quippè et ipsa assiduè …me
• 8Hac igitur occasione ego patria semibarbarus, conditione egentissimus, …I
• 8… in divinissimæ scientiæ cognitionem veni: quæ mihi ad majora viam paravit.for me
• 9… exactis annis aliquot in hac Insula, tandem me cupiditas incessit revisendæ patriæ; rebar enim …me
• 9… revisendæ patriæ; rebar enim non grave mihi futurum ob acquisitam scientiam; emergere ad …for me
• 9… veni Hafniam; nactusque socios itineris, qui me ob linguæ et regionis cognitionem libenter in …me
• 10… Ita Mater per hanc vacationem à suis operis, mihi adhærere, à me non discedere, quocunque me cum …to me
• 10… vacationem à suis operis, mihi adhærere, à me non discedere, quocunque me cum commendatitijs …me
• 10… mihi adhærere, à me non discedere, quocunque me cum commendatitijs literis recepissem; …myself
• 10… quas adijssem, jam de Cœlo, quam scientiam me didicisse vehementissimè gaudebat; comparare …me
• 11Ego naturâ cupidissimus perdiscendi nova, quæsivi …I
• 11… Sunt ex iis præcipui Novem, ex quibus unus mihi peculiariter notus, et vel maximè omnium mitis …to me
• 11… vel ex libris hausisti, eodem quo tu modo, mihi recensuit.to me
• 12Imprimis ejus, de qua toties mihi dixit, regionis, te velim spectatorem fieri, me …to me
• 12… dixit, regionis, te velim spectatorem fieri, me comite: valdè enim mira sunt, quæ de ea narrat. …me
• 13… Saturno in Tauri signo; mater seorsim à me se recipiens in proximum bivium, et pauculis …me
• 13… manus palmâ silentium imperans, propterque me assidet. Vix capita vestibus (ut conventum …me
• 55… Privolvano. Ex quibus non est difficile vel me tacente, judicare, quantum in cæteris …me
• 68… ventus ortus cum strepitu pluviæ, somnum mihi dissolvit, unaque libri Francofurti allati …my
• 69… Fiolxhildi, ut erant obvolutis capitibus, ad me reversus, verè caput pulvnari, corpus stragulis …myself

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 17… aperto paulò pòst obruturus, optato diversorio ejiciat, umbramque discedentem insequi cogat. Dantur …drive out

The Plague in the Bishop of Rochester’s Household William Dene (attributed), History of the Church of Rochester, printed in Henry Wharton’s Anglia Sacra (1691) · soon after the events of 1348–1349

• 10… elegerant, secundò nunc elegerunt; & priusquam electio ad Papam pervenit, Papa M. Thomae more solito …the election

The Plague in the Bishop of Rochester’s Household William Dene (attributed), History of the Church of Rochester, printed in Henry Wharton’s Anglia Sacra (1691) · soon after the events of 1348–1349

• 10… Sed post collationem suam Dominus Rex pro Electo scripsit, qui aliàs eum impedivit.the man elected

The Plague in the Bishop of Rochester’s Household William Dene (attributed), History of the Church of Rochester, printed in Henry Wharton’s Anglia Sacra (1691) · soon after the events of 1348–1349

• 8… & in Ecclesiâ Cant. est occultè sepultus, electus non consecratus; & sic multos creditores …elected
• 10… oriundum, quem mox post mortem Archiepiscopi elegerant, secundò nunc elegerunt; & priusquam electio ad …had elected
• 10… mortem Archiepiscopi elegerant, secundò nunc elegerunt; & priusquam electio ad Papam pervenit, Papa M. …elected
• 10… Cant. malens grates habere ipsemet quàm eligentes. Sed post collationem suam Dominus Rex pro …the electors

Roman recipes Apicius, De re coquinaria, books 1, 4, 5 and 7, in the edition of C. Giarratano and F. Vollmer (Leipzig, 1922) · Compiled about 300–500 from older recipes; the surviving manuscripts were copied in the 800s

• 4.2.35Patina de piris: pira elixa et purgata e medio teres cum pipere, cumino, …boiled

How to run a farm Cato the Elder, On Farming (mid-second century BCE), in the edition of Georg Goetz after Heinrich Keil (Leipzig, 1922) · mid-second century BCE, late in Cato’s life

• 2.7… vendat. patrem familias vendacem, non emacem esse oportet.fond of buying

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 12.32… cuius dissimulatione brutus habebatur, idoneus emendationi publici status extitit, hanc deam, quae …for correction
• 14.13… ni sacerdotes sibi errorem nouum ex ipsa emendatione fecissent. nam cum oporteret diem, qui ex …the correction

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 13.1… multa et grauia tormenta non uexari sed ‖305‖ emendari se dicit aduersis, ut dum grauius adfligitur …to be improved

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 14.1… proueniebat, et sub specie obseruationis emergebat maior confusionis occasio.arose

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 9… grave mihi futurum ob acquisitam scientiam; emergere ad aliquam in mea gente rudi dignitatem. …to rise
• 10… Christi mense Sol in Meridie vix parum emergens, è vestigio rursum conditur. Ita Mater per hanc …rising

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 4… et Angliam delatus, Daniam petijt, fretumque emensus, cùm haberet literas Episcopi Islandici, …having crossed

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 39… verò Volva Horizonti perpetuo inhæret, ijs eminus montis igniti speciem exhibet.from afar

How to run a farm Cato the Elder, On Farming (mid-second century BCE), in the edition of Georg Goetz after Heinrich Keil (Leipzig, 1922) · mid-second century BCE, late in Cato’s life

• 1.1… cogitabis, sic in animo habeto, uti ne cupide emas neve opera tua parcas visere et ne satis habeas …you buy
• 1.4… domino bono colono bonoque aedificatore melius emetur. ad villam cum venies, videto, vasa torcula et …it will be bought
• 5.4… politorem diutius eundem ne habeat die. nequid emisse velit insciente domino, neu quid dominum …to have bought

Roman recipes Apicius, De re coquinaria, books 1, 4, 5 and 7, in the edition of C. Giarratano and F. Vollmer (Leipzig, 1922) · Compiled about 300–500 from older recipes; the surviving manuscripts were copied in the 800s

• 4.2.9… per colum colabis. accipies cerebella IV, enervabis et teres piperis scripulos VIII. suffundes ex …you will remove the sinews

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 8.1At enim quosdam mouet quod aequaliter cum gentilibus …indeed
• 8.3quid enim nobis in hoc mundo non commune cum ceteris, …for
• 13.4uirtus enim in infirmitate perficitur.for
• 17.9nec enim sanguinem Deus nostrum sed fidem quaerit.for

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 2… hoc diligenter egit, ne scriberem. Dicebat enim, multos esse perniciosos osores artium, qui …for
• 9… me cupiditas incessit revisendæ patriæ; rebar enim non grave mihi futurum ob acquisitam scientiam; …for
• 11… in quas venisti, sed nostræ etiam patriæ. Etsi enim nos urgent frigora et tenebræ, aliaque …for
• 12… te velim spectatorem fieri, me comite: valdè enim mira sunt, quæ de ea narrat. Levaniam …for
• 15… ad summum horarum spacio absolvitur. Neque enim nobis semper occupatissimis, anteà constat de …for
• 15… quæque molitio durissima ipsi accidit. Nec enim aliter torquetur ac si pulvere Bombardico …for
• 17… Nobis nihil admodum evenit mali. Tenebras enim Telluris quam longæ illæ sunt, confertim …for
• 24… nostrâ annuâ varietate toto anno. Per totam enim Levaniam æquantur dies ferè noctibus: nisi quòd …for
• 24… dimidius lucet, montes circulo circumiens. Nec enim minùs Levania suis incolis immota stare …for
• 35… attinet, ingens inter ea est diversitas. Neque enim tantum præsentia et absentia Volvæ dissimilima …for
• 37… qui circulum divisorem inhabitant. Ijs enim hoc peculiare est, ut digressiones Veneris et …for
• 56Nox enim Subvolvarum etsi nostratia quatuordecim …for

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 13… ut primum Sole sub Horizontem condito cepit enitere, juncta Planetæ Saturno in Tauri signo; mater …to shine forth

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 13… bivium, et pauculis verbis, clamore sublato, enunciatis, quibus petitionem suam proponebat; …uttered

How to run a farm Cato the Elder, On Farming (mid-second century BCE), in the edition of Georg Goetz after Heinrich Keil (Leipzig, 1922) · mid-second century BCE, late in Cato’s life

• 1.1… et ne satis habeas semel circumire. quotiens ibis, totiens magis placebit quod bonum erit. vicini …you go
• 1.1… in bona regione bene nitere oportebit. et uti eo introeas et circumspicias, uti inde exire …there
• 5.2… ambulator, sobrius siet semper, ad cenam nequo eat. familiam exerceat, consideret, quae dominus …let him go
• 5.5… primus cubitu surgat, postremus cubitum eat. prius villam videat clausa uti siet, et uti …let him go

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 12.6… et priuatim ad Annam Perennam sacrificatum itur, ut annare perennareque commode liceat.people go

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 15… occupatissimis, anteà constat de tempore eundi, quàm Luna ab orientis partibus ceperit …of going
• 15… spongijs humectis ad nares admotis, obviam imus. Confectâ primâ parte itineris, facilior …we go
• 35… succedit dies, quatuordecim nostros longa, vel eo paulò minus, quibus et Sol major, et sub fixis …by that

How to run a farm Cato the Elder, On Farming (mid-second century BCE), in the edition of Georg Goetz after Heinrich Keil (Leipzig, 1922) · mid-second century BCE, late in Cato’s life

• 75… si voles tenerius esse, selibram similaginis eodem indito permiscetoque cum caseo bene. ovum unum …to the same place

The Plague in the Bishop of Rochester’s Household William Dene (attributed), History of the Church of Rochester, printed in Henry Wharton’s Anglia Sacra (1691) · soon after the events of 1348–1349

• 14… mutatione saeculi; quia in omnibus Maneriis Episcopatûs aedificia & clausurae corruebant, & vix Maneria …of the bishopric

The Plague in the Bishop of Rochester’s Household William Dene (attributed), History of the Church of Rochester, printed in Henry Wharton’s Anglia Sacra (1691) · soon after the events of 1348–1349

• 2Toto hoc tempore Episcopus Roffensis moram fecit apud Hallynges & …bishop
• 4Episcopus Roffensis de modicâ familiâ suâ iv. Sacerdotes, …bishop
• 5… & quatuor non professae Moniales; de quibus Episcopus uni spiritualia alteri temporalia custodienda …bishop
• 6… sine excessivo salario deservire. Hos Episcopus Roffensis dato ad Archidiaconum Roff. mandato …bishop
• 7… non possent, beneficia sua deserverunt. Hos Episcopus mandavit Parochias suas repetere; & Rectoribus …bishop
• 12… versùs Londoniam festinavit, & in Hospitio Episcopi Roffensis apud La Place per quatuor dies …of the bishop
• 14… regni Regis Edwardi III. per totum illum annum Episcopus Roffensis senex & decrepitus apud Trottisclyve …bishop
• 17Episcopus Roffensis Abbatias & Monasteria de Liesnes & …bishop

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 4… petijt, fretumque emensus, cùm haberet literas Episcopi Islandici, tradendas Tychoni Brahe Dano; qui in …of the bishop

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 12.37… uocabulum ex omni aere uel saxo placuit eradi, menses quoque usurpatione tyrannicae …to be scraped off

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 13.5quando ergo infirmitas et inbecillitas et uastitas aliqua …so
• 17.1Sed fortasse aliquis opponat et dicat: ‘hoc me ergo in praesenti mortalitate contristat quod qui …then

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 13.8cum ergo Romani ex hac distributione Pompilii ad lunae …then
• 14.3ergo C. Caesar exordium nouae ordinationis initurus …so
• 14.6Iulius ergo Caesar decem dies obseruationi ueteri super …so

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 15… nisi nostri observantissimos comites habeamus. Ergò hominem aliquem hujus modi agminatim invadimus, …so

How the Romans fixed the year Censorinus, On the Birthday 20–22 (238 CE), in the edition of Friedrich Hultsch (Leipzig, 1867) · 238 CE

• 20.8… CCCCXLV, simul providens in futurum ne iterum erraretur: nam intercalario mense sublato annum civilem …it would go wrong
• 22.7minime videntur errasse qui ad lunae cursum menses civiles …to have erred

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 12.2… fuit. aliarum gentium dispari numero pari errore nutabat, et ut contentus sim referendo paucarum …with error
• 14.13… huc usque stare potuisset, ni sacerdotes sibi errorem nouum ex ipsa emendatione fecissent. nam cum …error
• 14.14hic error sex et triginta annis permansit, quibus annis …error
• 14.14… debuerint intercalari nouem. sed hunc quoque errorem sero deprehensum correxit Augustus, qui annos …error

How to run a farm Cato the Elder, On Farming (mid-second century BCE), in the edition of Georg Goetz after Heinrich Keil (Leipzig, 1922) · mid-second century BCE, late in Cato’s life

• 5.2familiae male ne sit, ne algeat, ne esuriat: opere bene exerceat, facilius malo et alieno …let it be hungry

How to run a farm Cato the Elder, On Farming (mid-second century BCE), in the edition of Georg Goetz after Heinrich Keil (Leipzig, 1922) · mid-second century BCE, late in Cato’s life

• pr.1… rem quaerere, nisi tam periculosum sit, et item fenerari, si tam honestum sit. maiores …and
• pr.1… tam honestum sit. maiores nostri sic habuerunt et ita in legibus posiverunt, furem dupli …and
• pr.2et virum bonum quom laudabant, ita laudabant, …and
• pr.3… existimo, verum, ut supra dixi, periculosum et calamitosum.and
• pr.4at ex agricolis et viri fortissimi et milites strenuissimi …both
• pr.4at ex agricolis et viri fortissimi et milites strenuissimi gignuntur, maximeque pius …and
• 1.1… ne cupide emas neve opera tua parcas visere et ne satis habeas semel circumire. quotiens ibis, …and
• 1.1… in bona regione bene nitere oportebit. et uti eo introeas et circumspicias, uti inde …and
• 1.1… bene nitere oportebit. et uti eo introeas et circumspicias, uti inde exire possis. uti bonum …and
• 1.4… ad villam cum venies, videto, vasa torcula et dolia multane sient: ubi non erunt, scito pro …and
• 1.6… agri centum, vinea est prima, si vino bono et multo est, secundo loco hortus inriguus, tertio …and
• 2.1… possitne quae reliqua sient conficere, et quid factum vini, frumenti aliarumque rerum …and
• 2.7… vetera, servum senem, servum morbosum, et siquid aliut supersit, vendat. patrem familias …and
• 5.2… ne esuriat: opere bene exerceat, facilius malo et alieno prohibebit. vilicus si nolet male …and
• 5.4… opus rusticum omne curet uti sciat facere, et id faciat saepe, dum ne lassus fiat:and
• 5.5si fecerit, scibit in mente familiae quid sit, et illi animo aequiore facient. si hoc faciet, …and
• 5.5… facient. si hoc faciet, minus libebit ambulare et valebit rectius et dormibit libentius. primus …and
• 5.5… minus libebit ambulare et valebit rectius et dormibit libentius. primus cubitu surgat, …and
• 5.5… eat. prius villam videat clausa uti siet, et uti suo quisque loco cubet et uti iumenta …and
• 5.5… clausa uti siet, et uti suo quisque loco cubet et uti iumenta pabulum habeant.and
• 75… permiscetoque cum caseo bene. ovum unum addito et una permisceto bene. inde panem facito, folia …and
• 76.1… unde solum facias, in tracta farinae L. IIII et alicae primae L. II. alicam in aquam infundito. …and
• 76.4… inponito, testo caldo operito, pruna insuper et circum operito. videto ut bene et otiose …and
• 76.4… insuper et circum operito. videto ut bene et otiose percoquas. aperito, dum inspicias, bis …and
• 76.4… bis aut ter. ubi cocta erit, eximito et melle unguito. haec erit placenta semodialis.and
• 84… II S una conmisceto quasi libum, mellis P. ≡ et ovum unum. catinum fictile oleo unguito. ubi …and
• 84… postea eximito. ita pone cum catillo et lingula.and

How the Romans fixed the year Censorinus, On the Birthday 20–22 (238 CE), in the edition of Friedrich Hultsch (Leipzig, 1867) · 238 CE

• 20.1… in his quoque, qui sunt recentioris memoriae et ad cursum lunae vel solis instituti, quanta sit …and
• 20.1… itemque Albani vel Romani habuerunt annum, ita et aliae gentes. omnibus tamen fuit propositum …also
• 20.2… Annum vertentem Romae Licinius quidem Macer et postea Fenestella statim ab initio duodecim …and
• 20.2… fuisse scripserunt: sed magis Iunio Gracchano et Fulvio et Varroni et Suetonio aliisque …and
• 20.2… sed magis Iunio Gracchano et Fulvio et Varroni et Suetonio aliisque credendum, qui …and
• 20.2… sed magis Iunio Gracchano et Fulvio et Varroni et Suetonio aliisque credendum, qui decem mensum …and
• 20.3… XXXI, Iunius XXX, Quintilis XXXI, Sextilis et September tricenos, October XXXI, November et …and
• 20.3… et September tricenos, October XXXI, November et December XXX; quorum quattuor maiores pleni, …and
• 20.4… ut Iunius, a Tarquinio XII facti sunt menses et dies CCCLV, quamvis luna XII suis mensibus …and
• 20.4… ea superstitione qua inpar numerus plenus et magis faustus habebatur.and
• 20.5certe ad annum priorem unus et quinquaginta dies accesserunt: qui quia menses …and
• 20.5… cavis mensibus dies sunt singuli detracti et ad eos additi, factique dies LVII, et ex his …and
• 20.5… detracti et ad eos additi, factique dies LVII, et ex his duo menses, Ianuarius undetriginta …and
• 20.5… duodetriginta. adque ita omnes menses pleni et inpari dierum numero esse coeperunt, excepto …and
• 20.5… coeperunt, excepto Februario, qui solus cavus et ob hoc ceteris infaustior est habitus.and
• 20.6… in mense potissimum Februario inter terminalia et regifugium intercalatum est, idque diu factum …and
• 20.8… est ut G. Caesar pontifex maximus suo III et M. Aemilii Lepidi consulatu, quo retro delictum …and
• 20.8… intercalarios dierum LXVII in mensem Novembrem et Decembrem interponeret, cum iam mense Februario …and
• 20.8… interponeret, cum iam mense Februario dies III et XX intercalasset, faceretque eum annum dierum …and
• 20.9… habebant, ita discriberet, ut Ianuario et Sextili et Decembri bini accederent, ceteris …and
• 20.9… ita discriberet, ut Ianuario et Sextili et Decembri bini accederent, ceteris singuli; …and
• 20.10… nunc cum in septem mensibus dies singuli et triceni sint, quattuor tamen illi ita primitus …and
• 20.11… soli tamen ad annum naturae aptati sunt: nam et priores anni, etiam si qui decemmenstres …also
• 20.11… fuerunt, nec Romae modo vel per Italiam, sed et aput gentes omnes, quantum poterat, idem …also
• 21.6… nisi fallor hic annus, cuius velut index et titulus quidam est V. C. Pii et Pontiani …and
• 21.6… velut index et titulus quidam est V. C. Pii et Pontiani consulatus, ab olympiade prima …and
• 21.6… consulatus, ab olympiade prima millensimus est et quartus decimus, ex diebus dumtaxat aestivis, …and
• 21.6… condita nongentensimus nonagensimus primus, et quidem ex Parilibus, unde urbis anni …and
• 22.3… nunc Romani a kalendis in kalendas. naturales et antiquiores et omnium gentium communes sunt, …both
• 22.3… kalendis in kalendas. naturales et antiquiores et omnium gentium communes sunt, civiles et …and
• 22.3… et omnium gentium communes sunt, civiles et posterius instituti et ad unam quamque …both
• 22.3… communes sunt, civiles et posterius instituti et ad unam quamque pertinent civitatem.and
• 22.5… menses conficit diebus undetriginta circiter et dimidiato, sed et hos inter se dispares, alias …and
• 22.5… diebus undetriginta circiter et dimidiato, sed et hos inter se dispares, alias longiores, alias …also
• 22.6apud Albanos Martius est sex et triginta, Maius viginti duum, Sextilis …and
• 22.9… mensibus antiquis Romulum fecisse Fulvius et Iunius auctores sunt. et quidem duos primos a …and
• 22.9… fecisse Fulvius et Iunius auctores sunt. et quidem duos primos a parentibus suis nominasse, …and
• 22.11… ab aperiendo, quod tunc ferme cuncta gignantur et nascendi claustra aperiat natura.and
• 22.12… Romae quam antea in Latio res divina Maiae fit et Mercurio. Iunium quoque a Iunone potius quam …and
• 22.13… a numeris appellatos. ceterum Ianuarium et Februarium postea quidem additos, sed nominibus …and
• 22.13… additos, sed nominibus iam ex Latio sumptis; et Ianuarium ab Iano, cui adtributus est, nomen …and
• 22.14est februum quidquid piat purgatque, et februamenta purgamenta, item februare purgare …and
• 22.14… februamenta purgamenta, item februare purgare et purum facere. februum autem non idem …and
• 22.15… unde dies Lupercalium proprie februatus et ab eo porro mensis Februarius vocitatur.and
• 22.16… Quintilis Iulius cognominatus est C. Caesare V et M. Antonio cons. anno Iuliano secundo: qui …and

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 8.1… ut immunis a contactu malorum mundo et saeculo feliciter perfruatur et non hic omnia …and
• 8.1… malorum mundo et saeculo feliciter perfruatur et non hic omnia aduersa perpessus ad futuram …and
• 8.5… donec corruptiuum istud induat incorruptionem, et mortale hoc accipiat inmortalitatem, et …and
• 8.5… et mortale hoc accipiat inmortalitatem, et spiritus nos perducat ad Deum patrem, …and
• 8.6… possessa est, omnes simul captiuitas uastat, et quando imbrem nubila serena suspendunt, omnibus …and
• 8.6… serena suspendunt, omnibus siccitas una est, et cum nauem scopulosa saxa confringunt, …and
• 8.6… naufragium sine exceptione commune est, et oculorum dolor et impetus febrium et omnium …and
• 8.6… sine exceptione commune est, et oculorum dolor et impetus febrium et omnium ualitudo membrorum …and
• 8.6… est, et oculorum dolor et impetus febrium et omnium ualitudo membrorum cum ceteris communis …and
• 12.2qui filium non potes lege et sorte mortalitatis amittere, quid faceres, si …and
• 12.3ad omnia te paratum facere timor Dei et fides debet.and
• 12.4… sit de infestantibus morbis adsidua membrorum et cruenta uexatio, sit de uxore, de liberis, de …and
• 12.4… de liberis, de excedentibus caris funebris et tristis auulsio: non sint tibi offendicula ista …and
• 12.5… congressione uictoria, tunc datur uincentibus et corona.also
• 12.8… fundata est uentis incumbentibus non mouetur et nauis quae forti conpage solidata est pulsatur …and
• 12.8… solidata est pulsatur fluctibus nec foratur, et quando area fruges terit, uentos grana fortia …and
• 12.8… quando area fruges terit, uentos grana fortia et robusta contemnunt inanes paleae flatu portante …and
• 13.1Sic et apostolus Paulus post naufragia, post flagella, …also
• 13.1… post naufragia, post flagella, post carnis et corporis multa et grauia tormenta non uexari …and
• 13.1… post flagella, post carnis et corporis multa et grauia tormenta non uexari sed ‖305‖ emendari …and
• 13.3… quod ter Dominum rogaui ut discederet a me, et dixit mihi: sufficit tibi gratia mea.and
• 13.5quando ergo infirmitas et inbecillitas et uastitas aliqua grassatur, tunc …and
• 13.5quando ergo infirmitas et inbecillitas et uastitas aliqua grassatur, tunc uirtus nostra …and
• 13.5… sicut scriptum est: uasa figuli probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis.and
• 13.6hoc denique inter nos et ceteros interest qui Deum nesciunt, quod illi …and
• 13.6… Deum nesciunt, quod illi in aduersis queruntur et murmurant, nos aduersa non auocant a uirtutis …and
• 13.6… murmurant, nos aduersa non auocant a uirtutis et fidei ueritate, sed conprobant in dolore.and
• 14.1… putredinis amputantur, quod per iacturas et damna corporum prorumpente languore uel …and
• 14.2contra tot inpetus uastitatis et mortis inconcussis animi uirtutibus congredi …and
• 14.2… spes in Deum nulla est iacere prostratum et gratulari magis et temporis munus amplecti, …and
• 14.2… nulla est iacere prostratum et gratulari magis et temporis munus amplecti, quod dum nostram fidem …and
• 14.2… quod dum nostram fidem firmiter promimus et labore tolerato ad ‖306‖ Christum per angustam …and
• 14.2… Christi uiam pergimus, praemium uiae eius et fidei ipso iudicante capiamus.and
• 14.3mori plane timeat, sed qui ex aqua et spiritu non renatus gehennae ignibus …and
• 14.4mori timeat qui non Christi cruce et passione censetur.and
• 14.7… hoc mora longiore confertur, ut cruciatus eius et gemitus interim differatur.and
• 15.2mortalitas ista Iudaeis et gentibus et Christi hostibus pestis est, Dei …and
• 15.2mortalitas ista Iudaeis et gentibus et Christi hostibus pestis est, Dei seruis …and
• 15.3… generis humani cum iniustis moriuntur et iusti, non est quod putetis malis et bonis …also
• 15.3… moriuntur et iusti, non est quod putetis malis et bonis interitum esse communem.and
• 15.5inprouidi et ingrati sumus, fratres dilectissimi, ad …and
• 15.6… sua uirgines uenientes antichristi minas et corruptelas et lupanaria non timentes.and
• 15.6… uenientes antichristi minas et corruptelas et lupanaria non timentes.and
• 15.8… non timet delicata matrona metum persecutionis et manus cruciatusque carnificis moriendi …and
• 15.9pauore mortalitatis et temporis accenduntur trepidi, constringuntur …and
• 15.9… populus ad quietem uocatur, ad aciem recens et copiosus exercitus robore ‖307‖ fortiore …and
• 16.1… pertinens, quam necessarium, quod pestis ista et lues quae horribilis et feralis uidetur …and
• 16.1… quod pestis ista et lues quae horribilis et feralis uidetur explorat iustitiam singulorum …and
• 16.1… feralis uidetur explorat iustitiam singulorum et mentes humani generis examinat, an infirmis …and
• 16.1… caris uel sic aliquid diuites largiantur et donent sine herede morituri.and
• 16.2… mortalitas ista contulerit, hoc christianis et Dei seruis plurimum praestitit quod martyrium …and
• 17.1Sed fortasse aliquis opponat et dicat: ‘hoc me ergo in praesenti mortalitate …and
• 17.1… quod qui paratus ad confessionem fueram et ad tolerantiam passionis toto me corde et plena …and
• 17.1… et ad tolerantiam passionis toto me corde et plena uirtute deuoueram martyrio meo priuor, …and
• 17.3tunc deinde Deus scrutator est renis et cordis et occultorum contemplator et cognitor, …and
• 17.3tunc deinde Deus scrutator est renis et cordis et occultorum contemplator et cognitor, uidet et …and
• 17.3… est renis et cordis et occultorum contemplator et cognitor, uidet et conlaudat te et conprobat et …and
• 17.3… et occultorum contemplator et cognitor, uidet et conlaudat te et conprobat et qui perspicit aput …and
• 17.3… et cognitor, uidet et conlaudat te et conprobat et qui perspicit aput te paratam …and
• 17.3… cognitor, uidet et conlaudat te et conprobat et qui perspicit aput te paratam fuisse uirtutem …and
• 19.1… ad ueram salutem, cum quidam de collegis et consacerdotibus nostris ‖309‖ infirmitate …and
• 19.1… nostris ‖309‖ infirmitate defessus et de adpropinquante morte sollicitus commeatum …and
• 19.1… commeatum sibi precaretur, adstitit deprecanti et iam paene morienti iuuenis honore et maiestate …and
• 19.1… et iam paene morienti iuuenis honore et maiestate uenerabilis, statu celsus et clarus …and
• 19.1… honore et maiestate uenerabilis, statu celsus et clarus aspectu et quem adsistentem sibi uix …and
• 19.1… uenerabilis, statu celsus et clarus aspectu et quem adsistentem sibi uix possit humanus …and
• 19.2adque ille non sine quadam animi et uocis indignatione infremuit et dixit: ‘pati …and
• 19.2… quadam animi et uocis indignatione infremuit et dixit: ‘pati timetis, exire non uultis, quid …and
• 19.3increpantis uox et monentis, qui de persecutione sollicitus, de …and
• 19.4audiuit frater noster et collega moriturus quod ceteris diceret.and
• 20.1Nobis quoque ipsis minimis et extremis quotiens reuelatum est, quam …and
• 20.1… quos uiuere aput Deum dicimus ut extinctos et perditos lugeamus et fidem quam sermone et uoce …and
• 20.1… Deum dicimus ut extinctos et perditos lugeamus et fidem quam sermone et uoce depromimus cordis et …and
• 20.1… et perditos lugeamus et fidem quam sermone et uoce depromimus cordis et pectoris testimonio …and
• 20.1… fidem quam sermone et uoce depromimus cordis et pectoris testimonio non probemus.and
• 20.2spei nostrae et fidei ‖310‖ praeuaricatores sumus, si simulata, …and
• 20.3nihil prodest uerbis praeferre uirtutem et factis destruere ueritatem.and

Roman recipes Apicius, De re coquinaria, books 1, 4, 5 and 7, in the edition of C. Giarratano and F. Vollmer (Leipzig, 1922) · Compiled about 300–500 from older recipes; the surviving manuscripts were copied in the 800s

• 1.1.2… despumato in cupellam mittis conditi loco, et ad momentum quantum sit bibendum, tantum aut …and
• 1.3.1… folia rosarum, albo sublato, lino inseris et sutilis facias, et vino quam plurimas infundes, …and
• 1.3.1… albo sublato, lino inseris et sutilis facias, et vino quam plurimas infundes, ut septem diebus …and
• 1.3.1… sint. post septem dies rosam de vino tollis, et alias sutiles recentes similiter mittis, ut per …and
• 1.3.1… ut per dies septem in vino requiescant, et rosam eximis. similiter et tertio facies, et …and
• 1.3.1… vino requiescant, et rosam eximis. similiter et tertio facies, et rosam eximis, et vinum colas, …and
• 1.3.1… et rosam eximis. similiter et tertio facies, et rosam eximis, et vinum colas, et, cum ad …and
• 1.3.1… similiter et tertio facies, et rosam eximis, et vinum colas, et, cum ad bibendum voles uti, …and
• 1.3.1… facies, et rosam eximis, et vinum colas, et, cum ad bibendum voles uti, addito melle …and
• 1.3.1… sane custodito ut rosam a rore siccam et optimam mittas. Similiter, ut supra, et de …and
• 1.3.1… siccam et optimam mittas. Similiter, ut supra, et de <viola> violatium facies, et eodem modo …and
• 1.3.1… ut supra, et de <viola> violatium facies, et eodem modo melle temperabis.and
• 1.3.2… in dolium musti mittes antequam ferveat, et post quadraginta dies exime. cum necesse …and
• 1.3.2… dies exime. cum necesse fuerit, mel addes et pro rosato utere.and
• 1.5… vel ovorum trium alborem in lagonam mittis et diutissime agitas: alia die erit candidum. et …and
• 1.5… et diutissime agitas: alia die erit candidum. et cineres vitis albae idem faciunt.and
• 1.7.1… volueris melle tegantur, sed vas pendeat, et, quando volueris, utere. hoc hieme melius fit, …and
• 1.7.1… melius fit, aestate paucis diebus durabit. et in carne cocta itidem facies.and
• 1.11.2… bonum facies ad vendendum, unam partem mali et duas boni si simul miscueris.and
• 1.11.3… ut probes: helenium infundes in melle et incende: si incorruptum est, lucet.and
• 1.12.1… diu serventur: accipies uvas de vite inlaesas, et aquam pluvialem ad tertias decoques, et mittis …and
• 1.12.1… et aquam pluvialem ad tertias decoques, et mittis in vas, in quo et uvas mittis. vas …and
• 1.12.1… ad tertias decoques, et mittis in vas, in quo et uvas mittis. vas picari et gypsari facies, et …also
• 1.12.1… in vas, in quo et uvas mittis. vas picari et gypsari facies, et in locum frigidum, ubi sol …and
• 1.12.1… et uvas mittis. vas picari et gypsari facies, et in locum frigidum, ubi sol accessum non habet, …and
• 1.12.1… ubi sol accessum non habet, reponi facies, et, quando volueris, uvas virides invenies. et …and
• 1.12.1… et, quando volueris, uvas virides invenies. et ipsam aquam pro hydromelli aegris dabis. et si …and
• 1.12.1… et ipsam aquam pro hydromelli aegris dabis. et si in hordeo obruas, inlaesas invenies.and
• 4.2.9Patinam de rosis: accipies rosas et exfoliabis: album tolles, mittes in mortarium, …and
• 4.2.9… postea mittes liquaminis cyathum unum semis, et sucum per colum colabis. accipies cerebella IV, …and
• 4.2.9… colabis. accipies cerebella IV, enervabis et teres piperis scripulos VIII. suffundes ex …and
• 4.2.9… VIII frangis, <mittis> vini cyathum unum semis et passi cyathum unum, olei modicum. postea …and
• 4.2.9… unum, olei modicum. postea patinam perunges et eam impones cineri calido, et sic impensam …and
• 4.2.9… patinam perunges et eam impones cineri calido, et sic impensam supra scriptam mittes. cum cocta …and
• 4.2.9… thermospodio, piperis pulverem super asperges et inferes.and
• 4.2.35Patina de piris: pira elixa et purgata e medio teres cum pipere, cumino, …and
• 4.2.35… missis patinam facies, piper super asparges et inferes.and
• 5.3.1… coques. cum despumaverit, porrum, coriandrum et cuminum supra mittis. teres piper, ligusticum, …and
• 5.3.1… ocimum viride, suffundis liquamen, vino et liquamine temperabis, facies ut ferveat. cum …and
• 5.3.1… ferbuerit, agitabis. si quid defuerit, mittis et inferes.and
• 7.13.1… sale foris contingis, frigis in melle cocto, et inferes.and
• 7.13.3Aliter dulcia: siligineos rasos frangis, et buccellas maiores facies. in lacte infundis, …and
• 7.13.3… frigis, ex [in] oleo, mel superfundis et inferes.and
• 7.13.7… ita ut unum corpus facias, in Cumana colas et igni lento coques. cum duxerit ad se, piper …and
• 7.13.7… coques. cum duxerit ad se, piper aspargis et inferes.and
• 7.13.8… adicies olei modicum, facies ut bulliat, et adicies impensam quam parasti. una parte cum …and
• 7.13.8… disco vertes, melle perfundis, piper aspargis et inferes.and

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 12.2… gentium dispari numero pari errore nutabat, et ut contentus sim referendo paucarum morem …and
• 12.3… ordinatum, qui annus incipiebat a Martio, et conficiebatur diebus trecentis quattuor, ut sex …and
• 12.3… Martius Maius Quintilis October, tricenis et singulis expedirentur, qui hodieque septimanas …and
• 12.5… probatur, quod ab ipso Quintilis quintus est, et deinceps pro numero nominabantur.and
• 12.6… nouis laureis mutabantur. eodem quoque mense et publice et priuatim ad Annam Perennam …both
• 12.6… mutabantur. eodem quoque mense et publice et priuatim ad Annam Perennam sacrificatum itur, …and
• 12.7… comitia auspicabantur, uectigalia locabant, et seruis cenas adponebant matronae, ut domini …and
• 12.8… Graeci ἀφρὸν uocant, unde orta Venus creditur, et hanc Romuli asserunt fuisse rationem, ut primum …and
• 12.8… secundum ab Aeneae matre Venere nominaret, et hi potissimum anni principia seruarent, a …and
• 12.13… apud Romanos uel Latinum uel Graecum fuisse, et ideo non potuisse mensem a Venere nominari.and
• 12.14… ante aequinoctium uernum triste sit caelum et nubibus obductum, sed et mare nauigantibus …and
• 12.14… triste sit caelum et nubibus obductum, sed et mare nauigantibus clausum, terrae etiam ipsae …also
• 12.20… esse hoc adeptam nomen a magnitudine, sicut et Mater Magna in sacris uocatur, adsertionemque …also
• 12.20… ei mactatur, quae hostia propria est terrae. et Mercurium ideo illi in sacris adiungi dicunt, …and
• 12.20… contactu datur: scimus autem Mercurium uocis et sermonis potentem.and
• 12.30… litteris ex Iunonio Iunius dictus sit. nam et aedes Iunoni Monetae Kalend. Iuniis dedicata …also
• 12.32ab ea denique petitur, ut iecinora et corda, quaeque sunt intrinsecus uiscera, salua …and
• 12.32… sunt intrinsecus uiscera, salua conseruet: et quia cordis beneficio, cuius dissimulatione …and
• 12.33cui pulte fabacia et larido sacrificatur, quod his maxime rebus …and
• 12.33… maxime rebus uires corporis roborentur. nam et Kalendae Iuniae fabariae uulgo uocantur, quia …also
• 12.35… cum imperator Caesar Augustus mense Sextili et primum consulatum inierit, et triumphos tres in …both
• 12.35… mense Sextili et primum consulatum inierit, et triumphos tres in urbem intulerit, et ex …and
• 12.35… inierit, et triumphos tres in urbem intulerit, et ex Ianiculo legiones deductae secutaeque sint …and
• 12.35… secutaeque sint eius auspicia ac fidem, sed et Aegyptus hoc mense in potestatem populi Romani …also
• 12.38… annum decem mensium, dierum uero quattuor et trecentorum habendum esse constituit, mensesque …and
• 12.39… usu ueniebat, ut frigus anni aestiuis mensibus et contra calor hiemalibus proueniret, quod ubi …and
• 13.1Sed secutus Numa, quantum sub caelo rudi et saeculo adhuc impolito solo ingenio magistro …and
• 13.2… de singulis singulos, factosque quinquaginta et sex dies in duos nouos menses pari ratione …and
• 13.5… Numa in honorem imparis numeri, secretum hoc et ante Pythagoram parturiente natura, unum …even
• 13.6… December undetricenis censebantur diebus, et quintanas Nonas habebant, ac post Idus in …and
• 13.7Martius uero Maius Quintilis et October dies tricenos singulos possidebant. …and
• 13.7… septimanae erant, similiterque post Idus decem et septem dies in singulis usque ad sequentes …and
• 13.7… putabantur, sed solus Februarius uiginti et octo retinuit dies, quasi inferis et deminutio …and
• 13.7… uiginti et octo retinuit dies, quasi inferis et deminutio et par numerus conueniret.both
• 13.7… octo retinuit dies, quasi inferis et deminutio et par numerus conueniret.and
• 13.8… Graeci annum proprium computarent, necessario et intercalarem mensem instituerunt more …also
• 13.14… ipsum de Graecorum imitatione faciebant. nam et illi ultimo anni sui mensi superfluos …also
• 13.15… non confecto Februario sed post uicesimum et tertium eius diem intercalabant, terminalibus …and
• 14.1… modo auctio modo retractio dierum proueniebat, et sub specie obseruationis emergebat maior …and
• 14.2… omnem hanc inconstantiam temporum uagam adhuc et incertam in ordinem statae definitionis coegit, …and
• 14.2… dies singulos ita ad dictatorem retulit, ut et ordo eorum inueniri facillime posset, et …both
• 14.2… ut et ordo eorum inueniri facillime posset, et inuento certus status perseueraret.and
• 14.3… solis, qui diebus tricenis sexaginta quinque et quadrante cursum conficit, annum dirigere …and
• 14.6… dies, quibus sol lustrat zodiacum, efficerent, et ne quadrans deesset, statuit, ut quarto quoque …and
• 14.7… hac ordinatione distribuit. in Ianuarium et Sextilem et Decembrem binos dies inseruit, in …and
• 14.7… distribuit. in Ianuarium et Sextilem et Decembrem binos dies inseruit, in Aprilem autem …and
• 14.7… diem, ne deum inferum religio immutaretur, et Martio Maio Quintili Octobri seruauit pristinum …and
• 14.12… ut maiorem daret actionibus libertatem, et non solum nullum nefastum sed nec comitialem …and
• 14.13… constitutum edicto palam posito publicauit, et huc usque stare potuisset, ni sacerdotes sibi …and
• 14.14hic error sex et triginta annis permansit, quibus annis …and
• 14.14… ut illi tres dies, qui per annos triginta et sex uitio sacerdotalis festinationis …and
• 14.15… quoque anno incipiente intercalari iussit, et omnem hunc ordinem aereae tabulae ad aeternam …and

The Plague in the Bishop of Rochester’s Household William Dene (attributed), History of the Church of Rochester, printed in Henry Wharton’s Anglia Sacra (1691) · soon after the events of 1348–1349

• 1… Archiepiscopus Cant. apud Maghfeld, dux Regis & ejus Consiliarius principalis in vitâ suâ; & …and
• 1… & ejus Consiliarius principalis in vitâ suâ; & ideo post mortem ipsius pro mercede suâ omnia …and
• 1… suâ omnia ejus bona confiscantur, possessiones & praedia destruuntur.and
• 2… Episcopus Roffensis moram fecit apud Hallynges & Trottisclive, sollicitus de mirabilibus mundi; …and
• 2… Trottisclive, sollicitus de mirabilibus mundi; & Ordines celebravit in utroque loco certis …and
• 4… homines de ministerio, vii. Clericos juvenes, & vi. pagetos perdidit; & sic non remansit in …and
• 4… vii. Clericos juvenes, & vi. pagetos perdidit; & sic non remansit in aliquo officio qui sibi …and
• 5Apud Mallinges fecit duas Abbatissas; & mox obierunt. Nec remanserunt ibidem nisi iv. …and
• 5… Nec remanserunt ibidem nisi iv. Professae & quatuor non professae Moniales; de quibus …and
• 6In hac pestilentiâ plures Capellani & stipendiarii Curati noluerunt sine excessivo …and
• 6… die xxvii. Junii, sub poenâ suspensionis & interdicti jussit eisdem stipendiis deservire.and
• 7… Episcopus mandavit Parochias suas repetere; & Rectoribus seu Vicariis Beneficiorum exilium, …and
• 8… Archiepiscopatum dedit, viro debili & paralitico; qui pecuniam magnam undique mutuans …and
• 8… magnam summam, inutiliter Papam eam exeniavit & presentavit, & totam perdidit; quia non multùm …and
• 8… inutiliter Papam eam exeniavit & presentavit, & totam perdidit; quia non multùm pòst vixit, sed …and
• 8… pòst vixit, sed die Ascensionis Domini obiit, & in Ecclesiâ Cant. est occultè sepultus, electus …and
• 8… est occultè sepultus, electus non consecratus; & sic multos creditores depauperando destruxit.and
• 10… elegerant, secundò nunc elegerunt; & priusquam electio ad Papam pervenit, Papa M. …and
• 12… consecrato, versùs Londoniam festinavit, & in Hospitio Episcopi Roffensis apud La Place …and
• 14… totum illum annum Episcopus Roffensis senex & decrepitus apud Trottisclyve morabatur, …and
• 14… apud Trottisclyve morabatur, languens & dolens de subitâ mutatione saeculi; quia in …and
• 14… quia in omnibus Maneriis Episcopatûs aedificia & clausurae corruebant, & vix Maneria illo anno …and
• 14… Episcopatûs aedificia & clausurae corruebant, & vix Maneria illo anno de centum libris …and
• 17Episcopus Roffensis Abbatias & Monasteria de Liesnes & Mallyng visitans, …and
• 17… Roffensis Abbatias & Monasteria de Liesnes & Mallyng visitans, invenit ea ita destructa per …and

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 1… dissidia inter fratres Imp. Rudolphum et Matthiam Archiducem; eorumque actiones vulgo ad …and
• 1… quadam nocte, ut post contemplationem siderum et Lunæ, lecto compositus, altius obdormiscerem: …and
• 2… meo, ipsa nunquam dixit, piscatorem fuisse, et centum quinquaginta annorum senem, decessisse …and
• 4… sacculo, quem mater ignara vendebat, herbisque et linteis, quæ acu picta, varios præferebant …and
• 4… aliquot dies Boreâ surgente, inter Nordwegiam et Angliam delatus, Daniam petijt, fretumque …and
• 4… ego verò vehementer ægrotarem ex jactatione et auræ tepore insueto, quippè quatuordecim …and
• 4… piscatorem insulanum exposuit cum literis; et spe reditus factâ, solvit.and
• 5… loquerentur, factumque liberalitate Brahei, et paucarum septimanarum exercitio, ut mediocriter …and
• 7… Astronomica exercitia; quippè Studiosi et Braheus, mirabilibus machinis totis noctibus …and
• 7… quæ me res admonebat matris, quippè et ipsa assiduè cum Luna solita erat colloqui.also
• 9… rudi dignitatem. Salutato igitur patrono, et veniâ discessus impetratâ, veni Hafniam; …and
• 9… nactusque socios itineris, qui me ob linguæ et regionis cognitionem libenter in suum …and
• 10… erat, quod matrem inveni adhuc spirantem, et eadem, quæ olim, factitantem; finemque ei …and
• 10… diuturnæ, ob amissum temeritate filium, vivus et ornatus attuli. Vergebat tunc annus in …and
• 11… quæsivi vicissim ex ipsa, de suis artibus, et quos earum habuisset magistros in gente tantùm …and
• 11… etiam patriæ. Etsi enim nos urgent frigora et tenebræ, aliaque incommoda, quæ nunc demùm …and
• 11… hominum perosi, nostras appetunt umbras, et nobiscum familiariter conversantur. Sunt ex iis …and
• 11… Novem, ex quibus unus mihi peculiariter notus, et vel maximè omnium mitis atque innoxius viginti …and
• 11… vel maximè omnium mitis atque innoxius viginti et uno characteribus evocatur. Cujus ope non rarò …and
• 13… consentio, ut Magistrum illa suum accersat, et consideo, paratus ad audiendam totam et …and
• 13… et consideo, paratus ad audiendam totam et itineris rationem, et regionis descriptionem. …both
• 13… ad audiendam totam et itineris rationem, et regionis descriptionem. Tempus jam erat vernum, …and
• 13… seorsim à me se recipiens in proximum bivium, et pauculis verbis, clamore sublato, enunciatis, …and
• 13… involveramus; cum ecce screatus exoritur blæsæ et obtusæ vocis; et statim in hunc modum, sed …and
• 13… ecce screatus exoritur blæsæ et obtusæ vocis; et statim in hunc modum, sed idiomate Islandico, …and
• 14… hinc, vel ex eâ in has terras rarissimè patet: et cùm patet nostræ quidem genti facilè est; …and
• 14… verò transportandis planè difficilimum, et cum summo vitæ periculo conjunctum: Nulli à …and
• 14… pane biscocto, allio, piscibus duratis, et cibis abhorrentibus victitare sueti. Inprimis …and
• 15… ac si pulvere Bombardico excussus, montes et maria tranaret. Proptereà Narcoticis et …and
• 15… montes et maria tranaret. Proptereà Narcoticis et Opiatis, statim in principio sopiendus est, et …and
• 15… et Opiatis, statim in principio sopiendus est, et membratim explicandus, ne corpus à podice, …and
• 15… Tunc excipit nova difficultas, ingens frigus, et prohibita respiratio, quorum illi, ingenita …and
• 15… nimis tarda: itaque nutu ut dixi acceleramus; et præcedimus jam corpus, ne durissimo impactu in …and
• 17… sumus, quasi ex navi in terram exscendentes: et ibi nos properè in speluncas et loca tenebrosa …and
• 17… exscendentes: et ibi nos properè in speluncas et loca tenebrosa recipimus, ne nos Sol in aperto …and
• 17… junctis agminibus in umbram exspaciamur, et si illa mucrone suo, quod plerumque fit, …and
• 17… quod plerumque fit, Tellurem feriat, Terris et nos, socijs exercitibus incumbimus: quod non …also
• 20… habet nobiscum eosdem; motus tamen Planetarum et quantitates, ab ijs, quas nos hîc videmus, …and
• 22Et circulus Hemisphæria dividens, instar nostri …and
• 24Itaque Levania tota vicissitudines sentit diei et noctis, ut nos: Sed carent illi hac nostrâ …and
• 24… astris, quàm Terra nostra nobis hominibus. Nox et dies juncti, æquant unum ex nostratibus …and
• 24… signum postridiè plus apparet, quàm pridie. Et ut nobis in uno anno 365 Soles, et 366. sphæræ …and
• 24… pridie. Et ut nobis in uno anno 365 Soles, et 366. sphæræ fixarum, seu præcisiùs in 4 annis …and
• 35… ea est diversitas. Neque enim tantum præsentia et absentia Volvæ dissimilima exhibet spectacula; …and
• 35… Phænomena, diversissimos habent effectus hinc et inde: adeò ut rectiùs fortassè Privolvarum …and
• 35… illustratur unquam; itaque omnia rigent gelu et pruinis insuperque et ventis rigidissimis et …and
• 35… itaque omnia rigent gelu et pruinis insuperque et ventis rigidissimis et validissimis: succedit …both
• 35… et pruinis insuperque et ventis rigidissimis et validissimis: succedit dies, quatuordecim …and
• 35… nostros longa, vel eo paulò minus, quibus et Sol major, et sub fixis tardus, et venti nulli. …both
• 35… vel eo paulò minus, quibus et Sol major, et sub fixis tardus, et venti nulli. Itaque …and
• 35… quibus et Sol major, et sub fixis tardus, et venti nulli. Itaque immensus æstus. Atque sic …and
• 35… mensis, seu diei LEVANICI, uno eodemque loco et æstus est quindecies ferventior Africano …both
• 35… est quindecies ferventior Africano nostro, et gelu intolerabilius Quivirano.and
• 37… hoc peculiare est, ut digressiones Veneris et Mercurij à Sole observent multo majores quàm …and
• 37… Sole observent multo majores quàm nos. Ijsdem et Venus certis temporibus duplo apparet major, …also
• 38… compensationem Lunæ nostræ; qua cùm ipsi, tùm et Privolvæ carent penitùs. Et à Volvæ hujus …also
• 38… qua cùm ipsi, tùm et Privolvæ carent penitùs. Et à Volvæ hujus perenni præsentia regio ea …and
• 56… sit, Volvæ tamen præsentia terras illustrat, et à frigore custodit. Tanta quippe moles, tantus …and
• 57… tamen minor, non adeò infestis est viribus, et Luminaria juncta, proliciunt aquas omnes in …and
• 57… ut planè parum de ijs extet, arente contrà et frigente Hemisphærio Privolvano, quippe …and
• 57… inter se divisa habeant luminaria; dividantur et aquæ, et Subvolvis quidem nudantur agri, …also
• 57… divisa habeant luminaria; dividantur et aquæ, et Subvolvis quidem nudantur agri, Privolvis verò …and
• 69Ipse itaque relictis, Dæmone narrante, et auditoribus, Duracoto filio cum matre …and

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 9Etenim exactis annis aliquot in hac Insula, tandem me …for
• 24… est ipsis circulus annorum novendecim. Etenim in tot annis Sol oritur ducenties tricies …for

How the Romans fixed the year Censorinus, On the Birthday 20–22 (238 CE), in the edition of Friedrich Hultsch (Leipzig, 1867) · 238 CE

• 20.11… consurgunt ex quarto Caesaris consulatu. qui etiam si optimo , non soli tamen ad annum naturae …even
• 20.11… naturae aptati sunt: nam et priores anni, etiam si qui decemmenstres fuerunt, nec Romae modo …even
• 22.8… convenire, maluit annum corrigere, ut sic etiam menses civiles cum veris illis solaribus, etsi …also
• 22.16… Augustus anno Augusti vicensimo. quae nomina etiam nunc ad hanc permanent memoriam.even

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 12.6huius etiam prima die ignem nouum Vestae aris accendebant, …also
• 12.13Cingio etiam Varro consentit adfirmans nomen Veneris ne sub …also
• 12.14… sed et mare nauigantibus clausum, terrae etiam ipsae aut aqua aut pruina aut niuibus …also
• 12.20… uocatur, adsertionemque aestimationis suae etiam hinc colligunt quod sus praegnans ei mactatur, …also
• 12.34… a numero uocaretur, nihilo minus tamen etiam post praepositos a Numa Ianuarium ac Februarium …even
• 13.14… est, quoniam is ultimus anni erat, quod etiam ipsum de Graecorum imitatione faciebant. nam et …also
• 14.6… diem, eo scilicet mense ac loco, quo etiam apud ueteres mensis intercalabatur, id est ante …also

The Plague in the Bishop of Rochester’s Household William Dene (attributed), History of the Church of Rochester, printed in Henry Wharton’s Anglia Sacra (1691) · soon after the events of 1348–1349

• 7Plures etiam Clerici beneficiati, numero Parochianorum per …also

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 11… solùm provinciis, in quas venisti, sed nostræ etiam patriæ. Etsi enim nos urgent frigora et …also

How the Romans fixed the year Censorinus, On the Birthday 20–22 (238 CE), in the edition of Friedrich Hultsch (Leipzig, 1867) · 238 CE

• 22.8… menses civiles cum veris illis solaribus, etsi non singuli, tamen universi ad anni finem …even if

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 11… in quas venisti, sed nostræ etiam patriæ. Etsi enim nos urgent frigora et tenebræ, aliaque …although
• 20Etsi siderum fixorum aspectus tota Levania habet …although
• 56Nox enim Subvolvarum etsi nostratia quatuordecim Νυχθήμερα longa sit, …although
• 57Vicissim etsi dies apud Subvolvas molestam habeat Solis …although

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 15.7pueri periculum lubricae aetatis euadunt, ad continentiae adque innocentiae praemium …escape

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 17… longum esset recensere. Nobis nihil admodum evenit mali. Tenebras enim Telluris quam longæ illæ …happens
• 17… quàm cum Solem homines viderint deficere. Hinc evenit, ut defectus Solis adeò metuantur.it comes about
• 19… more Geographorum, ab ijs, quæ cœlitùs illi eveniunt.come

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 14.1… nunc corporis uires solutus in fluxum uenter euiscerat, quod in faucium uulnera conceptus medullitus …drains

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 11… atque innoxius viginti et uno characteribus evocatur. Cujus ope non rarò momento temporis in alias …is called up

How to run a farm Cato the Elder, On Farming (mid-second century BCE), in the edition of Georg Goetz after Heinrich Keil (Leipzig, 1922) · mid-second century BCE, late in Cato’s life

• pr.4at ex agricolis et viri fortissimi et milites …from

How the Romans fixed the year Censorinus, On the Birthday 20–22 (238 CE), in the edition of Friedrich Hultsch (Leipzig, 1867) · 238 CE

• 20.5… et ad eos additi, factique dies LVII, et ex his duo menses, Ianuarius undetriginta dierum, …from
• 20.7… diutiusve fungeretur aut publici redemtor ex anni magnitudine in lucro damnove esset, plus …from
• 20.7… in lucro damnove esset, plus minusve ex libidine intercalando rem sibi ad corrigendum …at
• 20.11ex hoc anno ita a Iulio Caesare ordinato ceteri ad …from
• 20.11… memoriam Iuliani appellantur, eique consurgunt ex quarto Caesaris consulatu. qui etiam si optimo …from
• 21.6… prima millensimus est et quartus decimus, ex diebus dumtaxat aestivis, quibus agon Olympicus …from
• 21.6… nongentensimus nonagensimus primus, et quidem ex Parilibus, unde urbis anni numerantur;from
• 21.7… est ducentesimus octogensimus tertius, sed ex die Kal. Ianuariarum, unde Iulius Caesar anni a …from
• 22.13… postea quidem additos, sed nominibus iam ex Latio sumptis; et Ianuarium ab Iano, cui …from
• 22.16ex his duodecim mensibus duorum tantum nomina …of
• 22.16… Iuliano secundo: qui autem Sextilis fuerat, ex SC. Marcio Censorino C. Asinio Gallo cons. in …by

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 14.3mori plane timeat, sed qui ex aqua et spiritu non renatus gehennae ignibus …of
• 15.1Multi ex nostris in hac mortalitate moriuntur, hoc est …of
• 15.1… in hac mortalitate moriuntur, hoc est multi ex nostris de saeculo liberantur.of

Roman recipes Apicius, De re coquinaria, books 1, 4, 5 and 7, in the edition of C. Giarratano and F. Vollmer (Leipzig, 1922) · Compiled about 300–500 from older recipes; the surviving manuscripts were copied in the 800s

• 1.5Vinum ex atro candidum facies: lomentum ex faba factum …from, in
• 1.5Vinum ex atro candidum facies: lomentum ex faba factum vel ovorum trium alborem in lagonam …from, in
• 4.2.9… et teres piperis scripulos VIII. suffundes ex suco, fricabis. postea ova VIII frangis, …some of, from
• 7.13.3… maiores facies. in lacte infundis, frigis, ex [in] oleo, mel superfundis et inferes.from, in
• 7.13.8Ova spongia ex lacte: ova quattuor, lactis heminam, olei …with, from

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 12.5… dicauit. quem mensem anni primum fuisse uel ex hoc maxime probatur, quod ab ipso Quintilis …from
• 12.30Iunius Maium sequitur aut ex parte populi, ut supra diximus, nominatus aut, …from
• 12.30… manserit, sed post detritis quibusdam litteris ex Iunonio Iunius dictus sit. nam et aedes Iunoni …from
• 12.35… antea uocabatur, donec honori Augusti daretur ex senatus consulto, cuius uerba subieci: cum …by
• 12.35… et triumphos tres in urbem intulerit, et ex Ianiculo legiones deductae secutaeque sint eius …from
• 12.37sed ubi infaustum uocabulum ex omni aere uel saxo placuit eradi, menses quoque …from
• 12.38… mensesque ita disposuit, ut quattuor ex his tricenos singulos, sex uero tricenos …of
• 13.8cum ergo Romani ex hac distributione Pompilii ad lunae cursum …by
• 14.13… potuisset, ni sacerdotes sibi errorem nouum ex ipsa emendatione fecissent. nam cum oporteret …out of
• 14.13… fecissent. nam cum oporteret diem, qui ex quadrantibus confit, quarto quoque anno …from

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 1… eorumque actiones vulgo ad exempla referrent, ex historia Bohemica petita; ego publica vulgi …from
• 1… atque mihi per somnum visus sum librum ex Nundinis allatum perlegere, cuius hic erat …from
• 3… domique coquens, sacculos factitabat ex pellibus caprinis, quos inflatos ad vicinum …out of
• 4… ut ipsa pecuniam retineret. Atque is postridiè ex insperato solvens è portu, secundo vento quasi …from
• 4… Atque is postridiè ex insperato solvens è portu, secundo vento quasi Bergas Nordwegiæ …from
• 4… Wena habitabat, ego verò vehementer ægrotarem ex jactatione et auræ tepore insueto, quippè …from
• 5… traditis Braheus valdè exhilaratus, cepit ex me multa quærere; quæ ego linguæ imperitus non …of
• 5… Multa quippè insueta mirabar, multa mirantibus ex mea patriâ nova recensebam.from
• 10… mense Sol in Meridie vix parum emergens, è vestigio rursum conditur. Ita Mater per hanc …out of
• 11… perdiscendi nova, quæsivi vicissim ex ipsa, de suis artibus, et quos earum habuisset …from
• 11… incommoda, quæ nunc demùm sentio, postquam ex te felicitatem intellexi regionum cæterarum: at …from
• 11… et nobiscum familiariter conversantur. Sunt ex iis præcipui Novem, ex quibus unus mihi …of
• 11… conversantur. Sunt ex iis præcipui Novem, ex quibus unus mihi peculiariter notus, et vel …of
• 11… vel oculis notasti, vel fando accepisti, vel ex libris hausisti, eodem quo tu modo, mihi …from
• 14… sita est LEVANIA insula: iter ad eam hinc, vel ex eâ in has terras rarissimè patet: et cùm patet …from
• 14… per immania terrarum spacia. Nulli è Germania viri apti sunt: Hispanorum sicca …from
• 15… Tàm præceps occasio efficit, ut paucos ex humana gente, nec alios, nisi nostri …from
• 17… ubi LEVANIAM attigerint, præstò sumus, quasi ex navi in terram exscendentes: et ibi nos properè …from
• 17… ibi nobis induciæ exercendorum ingeniorum ex animi sententia; conferimus cum ejus provinciæ …according to
• 21… Zonas, propter Phœnomena Cœlestia: Sic Levania ex duobus constat hemisphærijs, uno Subvolvarum, …of
• 24… hominibus. Nox et dies juncti, æquant unum ex nostratibus mensibus: quippè Sole orituro manè, …of
• 55… utroque tàm Subvolvano, quàm Privolvano. Ex quibus non est difficile vel me tacente, …from

How the Romans fixed the year Censorinus, On the Birthday 20–22 (238 CE), in the edition of Friedrich Hultsch (Leipzig, 1867) · 238 CE

• 20.6… addi placuisset, ut civilis annus ad naturalem exaequaretur, in mense potissimum Februario inter terminalia …be made equal

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 14.1… in faucium uulnera conceptus medullitus ignis exaestuat, quod adsiduo uomitu intestina quatiuntur, quod …boils up

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 16.1… iustitiam singulorum et mentes humani generis examinat, an infirmis seruiant sani, an propinqui …tests

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 12.4… cruenta uexatio, sit de uxore, de liberis, de excedentibus caris funebris et tristis auulsio: non sint …departing
• 15.6excedunt ecce in pace tutae cum gloria sua uirgines …depart

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 9… susceperunt: redij in patriam, quinto postquam excesseram anno.I had left

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 8.6… saxa confringunt, nauigantibus naufragium sine exceptione commune est, et oculorum dolor et impetus …exception

The Plague in the Bishop of Rochester’s Household William Dene (attributed), History of the Church of Rochester, printed in Henry Wharton’s Anglia Sacra (1691) · soon after the events of 1348–1349

• 6… Capellani & stipendiarii Curati noluerunt sine excessivo salario deservire. Hos Episcopus Roffensis dato …excessive

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 15.2… hostibus pestis est, Dei seruis salutaris excessus est.departure

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 1… Bohemica petita; ego publica vulgi curiositate excitus, ad Bohemica legenda animum appuli. Cumque …stirred

How the Romans fixed the year Censorinus, On the Birthday 20–22 (238 CE), in the edition of Friedrich Hultsch (Leipzig, 1867) · 238 CE

• 20.5… pleni et inpari dierum numero esse coeperunt, excepto Februario, qui solus cavus et ob hoc ceteris …excepted

Roman recipes Apicius, De re coquinaria, books 1, 4, 5 and 7, in the edition of C. Giarratano and F. Vollmer (Leipzig, 1922) · Compiled about 300–500 from older recipes; the surviving manuscripts were copied in the 800s

• 7.13.1Dulcia domestica: palmulas vel dactylos excepto semine, nuce vel nucleis vel pipere trito …taken out

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 5… linguæ imperitus non intellexi, paucis verbis exceptis. Itaque negocium suis dedit Studiosis, quos …excepted
• 15… ut violentia in singula membra dividatur. Tunc excipit nova difficultas, ingens frigus, et prohibita …follows

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 15.9… accenduntur trepidi, constringuntur remissi, excitantur ignaui, desertores conpelluntur ut redeant, …are roused

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 10… quæ ipsa habebat comperta, cum meis narratis, exclamare jam se promptam esse ad moriendum, ut quæ …cried out

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 14.14… et sex uitio sacerdotalis festinationis excreuerant, sequentibus annis duodecim nullo die …had grown

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 15… enim aliter torquetur ac si pulvere Bombardico excussus, montes et maria tranaret. Proptereà Narcoticis …blasted out

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 1… Archiducem; eorumque actiones vulgo ad exempla referrent, ex historia Bohemica petita; ego …examples

The Plague in the Bishop of Rochester’s Household William Dene (attributed), History of the Church of Rochester, printed in Henry Wharton’s Anglia Sacra (1691) · soon after the events of 1348–1349

• 8… mutuans ad magnam summam, inutiliter Papam eam exeniavit & presentavit, & totam perdidit; quia non …gave as gifts

How to run a farm Cato the Elder, On Farming (mid-second century BCE), in the edition of Georg Goetz after Heinrich Keil (Leipzig, 1922) · mid-second century BCE, late in Cato’s life

• 1.1… et uti eo introeas et circumspicias, uti inde exire possis. uti bonum caelum habeat, ne calamitosum …to get out

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 19.2… infremuit et dixit: ‘pati timetis, exire non uultis, quid faciam uobis?’to leave

How to run a farm Cato the Elder, On Farming (mid-second century BCE), in the edition of Georg Goetz after Heinrich Keil (Leipzig, 1922) · mid-second century BCE, late in Cato’s life

• 5.2… male ne sit, ne algeat, ne esuriat: opere bene exerceat, facilius malo et alieno prohibebit. vilicus si …let him keep busy
• 5.2… siet semper, ad cenam nequo eat. familiam exerceat, consideret, quae dominus imperaverit fiant. ne …let him keep busy

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 17… insequi cogat. Dantur ibi nobis induciæ exercendorum ingeniorum ex animi sententia; conferimus cum …for exercising

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 16.3exercitia sunt nobis ista, non funera: dant animo …training exercises

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 5… liberalitate Brahei, et paucarum septimanarum exercitio, ut mediocriter Danicè loquerer. Nec minùs ego …practice
• 7Mirum in modum mihi arridebant Astronomica exercitia; quippè Studiosi et Braheus, mirabilibus …exercises

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 15.9… quietem uocatur, ad aciem recens et copiosus exercitus robore ‖307‖ fortiore colligitur pugnaturus …army

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 17… fit, Tellurem feriat, Terris et nos, socijs exercitibus incumbimus: quod non aliàs nobis licet, quàm …with armies

Roman recipes Apicius, De re coquinaria, books 1, 4, 5 and 7, in the edition of C. Giarratano and F. Vollmer (Leipzig, 1922) · Compiled about 300–500 from older recipes; the surviving manuscripts were copied in the 800s

• 4.2.9Patinam de rosis: accipies rosas et exfoliabis: album tolles, mittes in mortarium, suffundes …you will strip of petals

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 35… tantum præsentia et absentia Volvæ dissimilima exhibet spectacula; sed hæc ipsa communia Phænomena, …shows
• 39… inhæret, ijs eminus montis igniti speciem exhibet.shows

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 5Literis traditis Braheus valdè exhilaratus, cepit ex me multa quærere; quæ ego linguæ …cheered

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 9Etenim exactis annis aliquot in hac Insula, tandem me …spent

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 57… quidem nudantur agri, Privolvis verò in exiguum solatium æstus, suppeditatur humor.small

The Plague in the Bishop of Rochester’s Household William Dene (attributed), History of the Church of Rochester, printed in Henry Wharton’s Anglia Sacra (1691) · soon after the events of 1348–1349

• 7… & Rectoribus seu Vicariis Beneficiorum exilium, quorum proventus annui ad verum valorem x. …poor, slender

The Plague in the Bishop of Rochester’s Household William Dene (attributed), History of the Church of Rochester, printed in Henry Wharton’s Anglia Sacra (1691) · soon after the events of 1348–1349

• 7… vel alienis undequaque recipere, hujusmodi exilitate proventuum durante.poverty, slenderness

How to run a farm Cato the Elder, On Farming (mid-second century BCE), in the edition of Georg Goetz after Heinrich Keil (Leipzig, 1922) · mid-second century BCE, late in Cato’s life

• 76.4… dum inspicias, bis aut ter. ubi cocta erit, eximito et melle unguito. haec erit placenta …take out
• 79… versatoque crebro duabus rudibus, coctos eximito, eos melle unguito, papaver infriato, ita …take out
• 84… ubi altissimum est. ubi coctum erit, catinum eximito, melle unguito, papaver infriato, sub testum …take out
• 84… infriato, sub testum subde paulisper, postea eximito. ita pone cum catillo et lingula.take out

Roman recipes Apicius, De re coquinaria, books 1, 4, 5 and 7, in the edition of C. Giarratano and F. Vollmer (Leipzig, 1922) · Compiled about 300–500 from older recipes; the surviving manuscripts were copied in the 800s

• 1.3.1… per dies septem in vino requiescant, et rosam eximis. similiter et tertio facies, et rosam eximis, …you take out
• 1.3.1… eximis. similiter et tertio facies, et rosam eximis, et vinum colas, et, cum ad bibendum voles uti, …you take out
• 1.3.2… antequam ferveat, et post quadraginta dies exime. cum necesse fuerit, mel addes et pro rosato …take out

How to run a farm Cato the Elder, On Farming (mid-second century BCE), in the edition of Georg Goetz after Heinrich Keil (Leipzig, 1922) · mid-second century BCE, late in Cato’s life

• pr.1… feneratorem quadrupli. quanto peiorem civem existimarint feneratorem quam furem, hinc licet existimare.they judged
• pr.1… feneratorem quam furem, hinc licet existimare.to judge
• pr.2… agricolam bonumque colonum. amplissime laudari existimabatur qui ita laudabatur.was thought
• pr.3… autem strenuum studiosumque rei quaerendae existimo, verum, ut supra dixi, periculosum et …I judge

Roman recipes Apicius, De re coquinaria, books 1, 4, 5 and 7, in the edition of C. Giarratano and F. Vollmer (Leipzig, 1922) · Compiled about 300–500 from older recipes; the surviving manuscripts were copied in the 800s

• 1.1.2… melizomo mittas, adiciendum propter mellis exitum solutiorem.outflow

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 19Sequitur, ut de ipsius provinciæ forma dicam, exorsus, more Geographorum, ab ijs, quæ cœlitùs illi …beginning

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 14.3ergo C. Caesar exordium nouae ordinationis initurus dies omnes, qui …the start

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 13… erat) involveramus; cum ecce screatus exoritur blæsæ et obtusæ vocis; et statim in hunc modum, …arises
• 39… Terrarum incolis Luna nostra, cùm plena est exoriens, superque domos longinquas ingrediens, dolij …rising

How the Romans fixed the year Censorinus, On the Birthday 20–22 (238 CE), in the edition of Friedrich Hultsch (Leipzig, 1867) · 238 CE

• 21.13… nonnullis ab earum occasu, multis a canis exortu incipere annus naturalis videtur.rising

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 19.7… increpitum esse conperimus, quid cunctis expediat nosceremus.is good

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 12.3… Maius Quintilis October, tricenis et singulis expedirentur, qui hodieque septimanas habent Nonas, ceteri …were completed

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 16Solent homines, cum expergiscuntur, queri de ineffabili membrorum omnium …they wake up

How to run a farm Cato the Elder, On Farming (mid-second century BCE), in the edition of Georg Goetz after Heinrich Keil (Leipzig, 1922) · mid-second century BCE, late in Cato’s life

• 2.3… purgari, virgas vinciri, spinas runcari, expinsi far, munditias fieri. cum servi aegrotarint, …to be ground

How the Romans fixed the year Censorinus, On the Birthday 20–22 (238 CE), in the edition of Friedrich Hultsch (Leipzig, 1867) · 238 CE

• 20.4… luna XII suis mensibus CCCLIIII dies videbatur explere. sed ut dies unus abundaret, aut per …to fill
• 20.5… dies accesserunt: qui quia menses duo non explerent, sex illis cavis mensibus dies sunt singuli …they filled

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 12.2… regionum, Arcades annum suum tribus mensibus explicabant, Acarnanes sex, Graeci reliqui trecentis …they completed

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 4… quæ acu picta, varios præferebant characteres, explicatis, ipsam hoc lucello fraudassem: mater irâ …unfolded
• 15… in principio sopiendus est, et membratim explicandus, ne corpus à podice, caput à corpore gestetur, …must be laid out
• 23… utrique sunt communia hemisphærio, primo loco explicabo.I shall explain

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 16.1… et lues quae horribilis et feralis uidetur explorat iustitiam singulorum et mentes humani generis …searches out

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 4… ad littus appulsa me apud piscatorem insulanum exposuit cum literis; et spe reditus factâ, solvit.set down
• 15… facilior redditur vectio. Tunc libero aëri exponimus corpora, manusque subtrahimus. Atque illa in …we expose

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 17… præstò sumus, quasi ex navi in terram exscendentes: et ibi nos properè in speluncas et loca …disembarking

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 12.32… habebatur, idoneus emendationi publici status extitit, hanc deam, quae uitalibus praeest, templo …he proved

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 12.7hoc mense mercedes exsoluebant magistris, quas completus annus deberi fecit, …they paid
• 12.7… inuitarent, hi, quia gratiam perfecti operis exsoluerent.they paid

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 17… carere ceperit, junctis agminibus in umbram exspaciamur, et si illa mucrone suo, quod plerumque fit, …we march out

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 16.1… insatiabilem semper ardorem uel metu mortis extinguant, an ceruicem flectant superbi, an audaciam …put out
• 20.1… quod quos uiuere aput Deum dicimus ut extinctos et perditos lugeamus et fidem quam sermone et …dead

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 57… terris obrutis, ut planè parum de ijs extet, arente contrà et frigente Hemisphærio …stands out

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 14… sueti. Inprimis nobis aptæ sunt vetulæ exsuccæ, quibus indè à pueritia trita est ratio, hircos …dried-up

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 13.1… duodecim lunae cursus confici credidit, annus extenderetur.would be stretched

The Plague in the Bishop of Rochester’s Household William Dene (attributed), History of the Church of Rochester, printed in Henry Wharton’s Anglia Sacra (1691) · soon after the events of 1348–1349

• 7… annui ad verum valorem x. marcarum se non extendunt, licentiam dedit annuatim unum Annuale vel …reach

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 13.2… meae, angelus satanae qui me colafizet ut non extollar.I be lifted up

How the Romans fixed the year Censorinus, On the Birthday 20–22 (238 CE), in the edition of Friedrich Hultsch (Leipzig, 1867) · 238 CE

• 20.9… bini accederent, ceteris singuli; eosque dies extremis partibus mensium adposuit, ne scilicet …last

The Plague as a Test: A Bishop's Sermon at Carthage Cyprian, "On the Mortality" (De mortalitate), sections 8–20 · c. 252–253 (during the epidemic at Carthage)

• 20.1Nobis quoque ipsis minimis et extremis quotiens reuelatum est, quam frequenter adque …lowest

The Dream: a journey to the Moon Johannes Kepler, Somnium, published by his son Ludwig Kepler (Sagan and Frankfurt, 1634) · Written in Prague about 1609; notes added 1620–30; published 1634

• 68… dissolvit, unaque libri Francofurti allati extrema abolevit.the last part

Where the months got their names Macrobius, Saturnalia 1.12–14 (early fifth century CE), in the edition of Franz Eyssenhardt (Leipzig, 1893) · early fifth century CE; the dialogue is set in the 380s

• 12.37… quoque usurpatione tyrannicae appellationis exuti sunt: cautio postea principum ceterorum, diri …stripped